در جامعه کنونی ما ، جوانان بسیاری هستند که با داشتن مدرک تحصیلی بالا ، بی کارند و هر روز هم در حال افزایش اند که این می تواند برای هر کشوری معضلات فرهنگی ، اجتماعی و حتی امنیتی ایجاد کند.

می گویند در حال حاضر ، هفده درصد از جوانان ما بی کارند . من هم یکی از اینها به شمار می آیم که چندی پیش برای انجام دادن کار از سوی یکی از دوستانم دعوت شدم که ...

آن روز خیلی کنجکاو شده بودم . دلم می خواست هر چه زودتر ساعت ده شود. نیم ساعت زودتر، از خانه زدم بیرون . می دانستم که قبل از او سر قرار می رسم. وقتی که رسیدم هنوز یک ربع به ده مانده بود . همان جا روی نیمکت نشستم. یک لحظه چشمم افتاد به بچه هایی که داشتند سرسره بازی می کردند . یک آن آرزو کردم که کاش من هم بچه بودم تا دیگر این مشکلات را نداشتم. یک سال بود که لیسانسم را گرفته بودم و برای پیدا کردن کار، به هر دری زدم، اما نتوانستم کاری دست و پا کنم. خیلی از دوستانم با مدرک لیسانس برای این که به نان شبشان محتاج نباشند ، توی بیمارستان ها به عنوان خدماتچی کار می کردند. به قول یکی از دوستانم من به اندازه آنها مشکل نداشتم تا تن به این طور کارها بدهم؛ چون هنوز تو هتل بابا بودم (البته با توجه به لیسانسم می گویم که این کارها شاید کسر شأن من باشد).

داشتم به حرف های دوستم فکر می کردم که گفته بود یه کاری برام سراغ داره که خیلی هم باکلاسه و هم درآمد خیلی خوبی داره. برای آمدنش لحظه شماری می کردم. خیلی دوست داشتم هر چه زودتر بفهمم این کاری که می گه چیه.

توی خیال خودم غوطه ور بودم که دستی خورد به شانه ام... .

ـ سلام ، هواست کجاست؟

به خودم آمدم و گفتم : سلام... داشتم به کار باکلاسی که گفته بودی فکر می کردم... .

پرسید : لذت بخش بود ، نه؟... .

ـ خیلی ، ولی به شرطی که واقعا همچین کاری وجود داشته باشه.

ـ مطمئن باش وجود داره، این من و توییم که از دنیا بی خبریم . پاشو بریم... .

با تعجب گفتم : خوب ، همین جا برام توضیح بده ، کجا باید بریم؟

ـ نه ، این جا نمی شه ، باید برویم خانه یکی از بچه ها.

کم کم داشتم بهش شک می کردم . یعنی کاری که گفته بود، چه کاری می توانست باشه؟

یک لحظه با تردید به چهره اش نگاه کردم . پوزخندی زد و گفت : چیه ، شک کردی؟ به من اطمینان نداری؟ نترس بابا! کاری که گفته ام خلاف نیست ، تو کار مواد هم نیستم ، دزدی هم نمی خوام یادت بدم.

انگار که کاملاً ذهن من را خوانده بود ، با شنیدن این حرف ها کمی خیالم راحت شد.

بعد از کمی پیاده روی به خانه یکی از دوست های قدیمی اش رسیدیم که من هم قبلاً یکی دو بار دیده بودمش. پس از احوال پرسی و پذیرایی ، او درباره یک سیستم اینترنتی، توضیحاتی به من داد که یک نوع بازاریابی شبکه ای بود و گفت : پس از وارد شدن به این سیستم، اگر آموزش های لازم را ببینم می توانم با آنها کار کنم و درآمد خوبی هم خواهم داشت.

قبلاً ، چیزهایی در مورد این نوع کارها شنیده بودم، ولی باورم نمی شد که واقعا از این طریق هم می شود پول درآورد. از آن جا که آمدیم بیرون ، حسابی توی فکر فرو رفتم. دوستم هم اصلاً دیگه راجع به این موضوع، صحبتی نکرد. شاید اجازه می داد که خوب فکرهامو بکنم. تا شب ، ذهنم مشغول بود و سؤال های زیادی برایم پیش آمد ، که باید همه آنها را ازش می پرسیدم. برای همین باهاش تماس گرفتم، ولی اون گفت که باید فردا او را ببینم تا حضوری به سؤال هایم جواب دهد.

فردای آن شب ، ازش پرسیدم واقعا کاری که شما برای من تشریح کردید را می شود جدی گرفت؟ نگاهی بهم کرد و گفت : در سال 2003 میلادی ، درآمدی که شرکت های بازاریابی شبکه ای کسب کردند سالانه بیش از هشتاد میلیارد دلار است که نشان دهنده صنعتی کاملاً جدی در سطح جهان است. چهار تا پنج برابر درآمد نفتی ایران ، در این صنعت، کسب درآمد می شود. کار بازاریابی شبکه ای حدود هفتاد سال در دنیا سابقه دارد که در ایران ظرف چند سال گذشته مطرح شده. در حال حاضر، بیش از سه هزار شرکت در دنیا مشغول فعالیت تخصصی بازاریابی هستند.

بازاریابی شبکه ای ، منافع زیادی را از جمله کاهش هزینه ها و افزایش فروش ، به همراه دارد. از طرف دیگر با توجه به جمعیت جوانان بی کار و این که اکثر فعالیت های بازاریابی شبکه ای از سوی جوانان انجام می شود ، این موضوع می تواند نقش مفیدی در اشتغال آنها داشته باشد. با بازاریابی شبکه ای و به کارگیری این جمعیت جوان بی کار (چه در داخل و چه در خارج از کشور) ، می توانیم فروش محصولات سنتی از قبیل زعفران ، پسته ، صنایع دستی را در سطح جهان افزایش دهیم. البته در سایر کشورها عمدتا کالاها و خدمات لوکس از جمله لوازم آرایشی ، مکمل های غذایی و دارویی ، خدمات مسافرتی و توریستی یا اقلام کلکسیونی در زمره محصولات قابل توجه در این نوع تجارت قرار می گیرند.

ببین! تولید کشور ما بسیار خوب است ولی ضعف بازاریابی داریم ، خصوصا در بازار بین المللی.

من حاج و واج مانده بودم که دوستم این همه اطلاعات را از کجا آورده بود که این طور داشت برای من سخنوری می کرد. این فن بیان ، این اعتماد به نفس را من در او سراغ نداشتم . یک لحظه به او حسودیم شد.

این نظریه اش خیلی جالب بود که ما می توانیم از نمایندگی شرکت های خارجی در ایران در امر بازاریابی شبکه ای استفاده کنیم.

بهش گفتم: تمام حرف های تو قبول و درست ، اما شنیده ام که این نوع فعالیتها ، غیرقانونی است.

دوستم سرش را تکان داد و گفت البته میان بازاریابی شبکه ای (network marketing) و سیستم هرمی (pyramidseheme) تفاوت بسیار زیادی هست. سیستم های هرمی در جهان به عنوان فعالیتی مجرمانه شناخته شده اند؛ چون بدون این که کالایی فروخته شود، حق عضویت بالایی دارد و ثروتمند شدن در کوتاه ترین مدت را تبلیغ می کنند که توهّم و خیالی بیش نیست.

پاک گیج شده بودم ، آمده بودم تا جواب سؤال هایم را بگیرم، اما با صحبت هایی که کرد، هزاران سؤال دیگر برایم به وجود آمد. با مشورتی که با دیگر دوستانم کردم ، باز هم نتوانستم تصمیم بگیرم که در آن تجارت پرسود(!) شرکت کنم یا نکنم! حالا من همان جوان بی کار و بدون سرمایه ام که نمی دانم چه باید بکنم؛ دلم می خواد یک شغل مناسب و قانونی داشته باشم.